ΛύρΑυλος

Τα ανακατασκευασμένα αρχαία όργανα «αναπνέουν» ξανά και ζωντανεύουν τους αρχαίους ήχους. Μας ταξιδεύουν σε εποχές αγνότητας και αρμονίας, όταν ήχοι όπως εκείνος της λύρας, εκστασίαζαν τα πλήθη, όταν ρυθμοί και μελωδίες όπως εκείνη του διαύλου, ξεσήκωναν τους ανθρώπους. Ο Λύραυλος επιφυλάσσει μια μοναδική μουσική εμπειρία, όπου ήχοι και ρυθμοί ζωντανεύουν, κυριεύουν τον ακροατή, αφυπνίζουν εικόνες και αισθήσεις, ανοίγουν νέους ορίζοντες στον ανυποψίαστο αλλά και στον έμπειρο ακροατή.

  

Πάνω σε αρκετά και ασφαλή συμπεράσματα αλλά και σε αντίστοιχα που προέκυψαν από την προσωπική του μακροχρόνια έρευνα, βασίστηκε ο ΛύπΑυλος, με το κεφαλή του Παναγιώτη Στέφου, για να προχωρήσει σε μια οργανωμένη και τεκμηριωμένη προσπάθεια να φωτιστεί το κεφάλαιο αυτό του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού που λέγεται ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ.

Η δημιουργία των ΛύρΑυλος

   Ο ΛύρΑυλος είναι μια σύγχρονη πενταμελής ορχήστρα επικεντρωμένη στην Aρχαία Eλληνική Mουσική. Συγκροτήθηκe το 2001 από τον καταξιωμένο μουσικό Παναγιώτη Στέφο, ο οποίος προχώρησε στη δημιουργία ενός πυρήνα έμπειρων μουσικών που θα μπορούσαν να υπηρετήσουν δημιουργικά και αξιόπιστα το σύνθετο όραμα του. Αυτό δεν είναι άλλο από το να φωτιστεί συστηματικά, επιστημονικά και με τρόπο που θα αναδείξει την μοναδική καλλιτεχνική του διάσταση, το μεγάλο κεφάλαιο που λέγεται Aρχαία Ελληνική Mουσική, κεφάλαιο το οποίο ουσιαστικά είναι άγνωστο αφού ελάχιστες είναι οι αντίστοιχες πρωτοβουλίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

   Σημαντικό μέρος της όλης δουλειάς του σχήματος αποτελεί η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανακατασκευή των αρχαίων μουσικών οργάνων και φυσικά η έρευνα πάνω στον τρόπο παιξίματος τους και φυσικά στη χρήση της φωνής. Τα αρχαία όργανα, ο ήχος και η αισθητική τους, πέρα από την μεταφορά στο σήμερα ήχων μυστηριακών αλλά και γεμάτων από την χαρά της ζωής, έχουν αποτελέσει, τέλος, αφορμή για να γραφτεί σύγχρονη μουσική ειδικά γι'αυτά , επιβεβαιώνοντας τον αστείρευτο πλούτο, τη διαχρονικότητα και την εκπληκτική δυναμική της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής Παράδοσης.

  

Τον ΛύρΑυλο αποτελούν οι:

Παναγιώτης Στέφος: αρχαία κιθάρα, λύρα, αυλός, σύριγγα του Πανός, κοχύλια

Σόλης Μπαρκή: τύμπανο, σείστρο, στάμνα, κρουστά, ντιτζεριντού

Χριστίνα Σιάκη: βάρβιττος, πανδουρίδα, βιολί

Αννα Χρονοπούλου: μέτζο σοπράνο, τραγούδι, απαγγελία

Βαγγέλης Μανιάτης: βαρύτονος, τραγούδι, απαγγελία

Παναγιώτης Στέφος

 

   Ο Παναγιώτης Στέφος μετά από ένα κύκλο σημαντικών μουσικών σπουδών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ξεχώρισε ως κορυφαίος τρομπονίστας στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, στην Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής καθώς και στην «Ορχήστρα των Χρωμάτων» του Μάνου Χατζιδάκι. Ως τρομπονίστας έχει συμμετάσχει και συνεργαστεί με πολλά αξιόλογα σχήματα με τα οποία έχει εμφανιστεί σε σημαντικά φεστιβάλ εντός και εκτός συνόρων. Έχει συνεργαστεί με τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες – ενδεικτικά αναφέρουμε τους Αδάμη, Αντωνίου, Καρακατσάνη, Κουρουπό, Μικρούτσικο, Σαββόπουλο, Χατζιδάκι κ.α. Ο ίδιος εξάλλου έχει γράψει και γράφει μουσική για θεατρικές παραστάσεις καθώς και κινηματογραφικές ταινίες.

   Το κεφάλαιο της Αρχαίας Ελληνικής Μουσικής άνοιξε γι'αυτόν πριν μερικά χρόνια στο οποίο και επικεντρώθηκε, προχωρώντας όχι μόνον στη θεωρητική μελέτη της Αρχαιοελληνικής Μουσικής αλλά και στην ανακατασκευή των περισσοτέρων αρχαίων οργάνων. Πρόκειται για ένα σπάνιο συνδυασμό που επιτρέπει στον Στέφο να έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα μιας ολιστικής αντιμετώπισης του αντικειμένου και μια θεώρηση των πραγμάτων που του επιτρέπουν να βαδίζει με ασφάλεια. Η δημιουργία της Ορχήστρας Αρχαιοελληνικών Μουσικών Οργάνων με την επωνυμία ΛΥΡΑΥΛΟΣ υπήρξε το αποκορύφωμα.

Η ανακατασκευή

των αρχαίων μουσικών οργάνων

   Η συνδυαστική μελέτη όλων των πηγών οδήγησε στον σχεδιασμό των αρχαίων οργάνων με αρκετή ασφάλεια και πιστότητα,  επιτρέποντας το πέρασμα στο πιο δημιουργικό ίσως κομμάτι, την ίδια την κατασκευή των οργάνων. Κάνοντας χρήση των πρωτότυπων υλικών όπως έλατο, πυξάρι και καλάμι, έντερα για τις χορδές, καύκαλα χελώνας , δέρμα, ιχθυόκολλα και ξυλόκαρφα, ο Παναγιώτης Στέφος προχώρησε στην αναδημιουργία των περισσότερων αρχαίων μουσικών οργάνων.

   Αξίζει να τονιστεί ότι κάθε φορά στο πλαίσιο τόσο των καλλιτεχνικών εκδηλώσεων όσο και των πιο αμιγώς εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ο Παναγιώτης Στέφος παρουσιάζει από κοντά στο κοινό τα μουσικά όργανα.

  

   Στην Αρχαία Ελλάδα η Μουσική αντιθέτως ήταν απόλυτα συνυφασμένη με την καθημερινότητα όλων των ανθρώπων και σαν μια σύνθετη καλλιτεχνική και πνευματική έκφραση είχε ιδιαίτερη θέση σε όλες τις εκδηλώσεις της προσωπικής και της κοινωνικής ζωής.

   Ένας αυλητής λ. χ. συνόδευε τις γυναίκες στο ζύμωμα, τους εργάτες στον τρύγο και τον θερισμό, τους κωπηλάτες αλλά και τους στρατιώτες στην πορεία προς την μάχη. Άρρηκτα δεμένος ο Αθλητισμός με την Μουσική, όχι μόνον γιατί οι μεγάλοι αθλητικοί αγώνες είχαν και μουσικούς διαγωνισμούς, αλλά γιατί ο αθλητής τόσο στην προπόνησή του όσο και στον αγώνα χρειαζόταν τον ρυθμό του μουσικού να τον ωθεί και να τον εμψυχώνει.

   Η Μουσική έχοντας θεϊκό χαρακτήρα για τους αρχαίους Έλληνες, θεράπευε ψυχή και σώμα, εξάγνιζε, καταπράυνε, ενέπνεε, παρακινούσε αλλά και ηρεμούσε.

Πρόγραμμα

Κατώ θα βρείτε πρότασες

γία ενα πρόγραμμα με

αρχαία ελληνική μουσική.

Αν θέλετε

και άλες σύνθεσες και άλα εργά,

παρακαλώ να το κάνετε γνωστό γία μας,

εύκολο θα βρίσκουμε μία λύση.

Το γραφείο μουσικών εκδηλώσεων σας περιμέμει με χαρά. 

 

   

  1.  Πρώτο Στάσιμο από τον Ορέστη

       Ευριπίδης, 5ος αι. π. Χ - Euripides 5th century BC  ¯ mp3 (45 s, 540 KB, live)

  2.  Πυθιόνικος

       Πίνδαρος, 5ος αι. π. Χ - Pindar 5th century BC

  3.  Πρώτος Δελφικός Παιάνας

       Αθήναιος, 127 π. Χ. - Athinaios 127 BC

  4.  Επιτάφιος

       Σείκιλος, 2ος αι. μ. Χ - Sikilos 2nd century AD

  5.  Ύμνος στη Μούσα και Ύμνος στη Νέμεση

       Μεσομήδης, 2ος αι. μ. Χ. - Mesomidis 2nd century AD

  6.  Πυθικός Νόμος

       Αυτοσχεδιασμός, 5ος έως 3ο αι. π. Χ. - after 5th to 3rd century BC

  7.  Ύμνος στον ¨Ηλιο

       Μεσομήδης, 2ος αι. μ. Χ. - Mesomidis 2nd AD

  8.  Βέλος

       Ανακρέων [έζησε από 563 έως 478 π. Χ.] - Anakreon 563 - 478 BC ¯ mp3 (75 s, 889 KB, live)

  9.  Οργανικά Γυμνάσματα

       Ανώνυμος, 3ος αι. μ. Χ. - anonymous 3rd century BC

10. Πρωτοχριστιανικός ύμνος στην Αγία Τριάδα

       2ος - 3ος αι. μ. Χ. - 2nd - 3rd century AD  ¯ mp3 (35 s, 443 KB, live)

       (το τελευταίο σωζόμενο με την αρχαιοελληνική γραφή)

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

  

  

  

  

  

  

 

 

   Ο Λύραυλος έχει ήδη στο ενεργητικό του ένα σημαντικό αριθμό συναυλιών και εμφανίσεων, πράγμα που έχει επιτρέψει στα μέλη του να δουλέψουν και να αποκτήσουν ένα ιδιαίτερα διευρυμένο ρεπερτόριο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ανάλογα με τον χώρο, τον χρόνο, την αφορμή, τον θεματικό άξονα και τους στόχους της κάθε διοργάνωσης, ο Λύραυλος μπορεί να καταθέσει ανάλογα διαμορφωμένες προτάσεις έχοντας πάντα ωστόσο ως επίκεντρο την Αρχαία Ελληνική Μουσική, τα ανακατασκευασμένα αρχαία όργανα και τον μοναδικό τους ήχο.  

  

   Μία βασική μουσική πρόταση είναι εκείνη που εστιάζει στα σωζόμενα αρχαιοελληνικά κομμάτια και αποκλειστικά σε αυτά.. Τα «μουσικά αυτά κείμενα» που αποτελούν τη μόνη αυθεντική και γνήσια μουσική μας παρακαταθήκη δεν υπερβαίνουν δυστυχώς στον αριθμό τα 61 και τα περισσότερα είναι αποσπασματικού χαρακτήρα. Ο Λύραυλος φυσικά παρουσιάζει μια επιλογή από αυτά δίνοντας φυσικά βάρος στα καλύτερα σωζόμενα.

  

Έχοντας κάνει έρευνα στον ατελείωτο πλούτο της Ελληνικής Μουσικής Παράδοσης, ο Λύραυλος έχει διευρύνει το ρεπερτόριό του εντάσσοντας σε αυτό και παρουσιάζοντας διαχρονικές μελωδίες και παραδοσιακά τραγούδια ερμηνευμένα πάντα με τα αρχαία όργανα. Ακούσματα γνωστά και ιδιαίτερα δημοφιλή - όπως τα σμυρναϊκά - αποκτούν άλλη διάσταση και δυναμική από τη στιγμή που «ζωντανεύουν» χάρη στα αρχαία όργανα.

  

Νέες συνθέσεις, που έχουν γραφεί ειδικά για τα ανακατασκευασμένα αρχαία όργανα “συναντούν” την σύγχρονη νεοελληνική ποίηση και δίνουν ένα ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό αποτέλεσμα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δημοφιλή πρόταση που δημιουργεί αίσθηση και μπορεί να συγκινήσει ένα ευρύτερο κοινό.

  

Πολύ συχνά ο Λύραυλος προχωρά στον ισορροπημένο σχεδιασμό / συνδυασμό όλων των παραπάνω, δίνοντας κατά περίπτωση ιδιαίτερο βάρος σε ένα μέρος ή στο άλλο. Η επαφή με τα αρχαιοελληνικά μουσικά κείμενα βοηθά στην άμεση εξοικείωση του ακροατή με τα μουσικά όργανα και δημιουργεί δέος. Το πέρασμα στις νέες συνθέσεις επιβεβαιώνει τη δύναμη και τη διαχρονικότητα αυτών των οργάνων αλλά και καθηλώνει με την μαγική ατμόσφαιρα που δημιουργεί το άκουσμά τους. Τέλος, η διασκευή γνωστών μελωδιών απελευθερώνει τον ακροατή από χρονικές και καλλιτεχνικές συμβάσεις, επιτρέποντας του να βιώσει την αληθινή μαγεία και την ουσία της μουσικής.

ΚΡΙΤΙΚΉ

   WORLDWIDE ACKNOWLEDGED EXPERT: Due to his instruments and especially due to his knowledge in the field of Ancient Music, Panayiotis Stefos meanwhile is known worldwide. ... Today he is considered as an acknowledged expert in this field and he is invited by universities all over the world to give seminars, conferences and presentations and together with his ensemble LyrAvlos for concerts. ... Outstanding! Their audiences are always completely impressed.

from: NDR - Northern German radio and television station

 

 

ΛύρΑυλος

Συναυλίες

στιν Ελλαδα και στο εξωτερικό

(επιλογή)

  

  

  

  

  

 

SUMMER 2001 / Theatrical play “The Bacchae” by Euripides organized by the Thessaly Theatre presented in the Odeon of Herodes Atticus. Direction: Vassilis Nikolaidis Leading Actor: Marios Fragoulis

NOVEMBER 2001 / Participation in the Lighting of the Olympic Flame for the Winter Olympics in SALT LAKE CITY.

FEBRUARY 2003 / Concerts and seminars are given in BOSTON UNIVERSITY USA and CONCORDIA UNIVERSITY in Montreal, Canada.

MAY 2003 / Concert in Brussels at the “Museum of Musical Instruments” and at the “Royal Museum of Art and History” organized by the Greek Ministry of Culture.

JUNE 2003 / Concert and seminar at the International Stockholm Early Music Festival. For the first time the Ancient Greek Music ensemble meets with the Renaissance and Middle Ages ensembles.

JUNE 2003/ PNYKA. Festival on the Greek Language under the auspices of the President of the Greek Republic and organized by the cultural organization “Elliniki Glossiki Klironomia” with the participation of representatives from the Ministry of Culture from all European countries.

AUGUST 2003/ Concert in Montreal, Canada.

OCTOBER 2003/ MEGARON - ATHENS CONCERT HALL “Ancient Greek Music in Myths and History”. An event organized within the scope of the festivities SUNDAY MORNINGS IN MEGARON.

MARCH 2004 / Olympic Flame Lighting Ceremony for the Athens Olympic Games 2004. Panayiotis Stefos, in cooperation with George Chatzimichelakis the composer of the music for the ceremony, creates the sound environment with the use of conch-shells and the priestesses brandish the seistron in the final part of the ceremony.

APRIL 2004 / Educational concerts in Greek and Swedish schools in Stockholm and Ursa. Presentation of Ancient Greek Music during the painting exhibition of works by Gianni Karydakis at the cultural club in the city of Ursa.

APRIL 2004 / Brussels. Concerts in different venues such as the European School, the Anderlecht Cathedral and the historic hall Senghor. The events were organized by the Ministry of Culture, the Hellenic Cultural Institution, the Greek embassy etc.

MAY 2004 / WARSAW. Concert in the Opera House of Warsaw and the Historic Museum. The concerts were organized to celebrate the entrance of Poland in the European Union in the festival ‘Ode to Europe’ under the auspices of the Polish government, the Greek ministry of Culture and the Greek Embassy in Warsaw.

JUNE 2004 / SORBONNE, PARIS. Concert at the central, historic amphitheatre of the University of Sorbonne in order to celebrate 110 years from the revival of the Olympic Games by Baron Pierre de Coubertin and Dimitrios Vikellas. The event  took place under the auspices of the French ministry of culture and athletics, the French Municipality, Athens Municipality, the Greek Embassy in Paris, the president of Sorbonne Mr. Jean Robert Piget and was organized by Mr. George Archimandrites, the representative of the French-Greek Culture club ‘Delphos’.

AUGUST 2004 / Participation in the festivities for the Olympic games in the Olympic Athens on the 15-16-20 August. Concerts were given in Plaka, at the ‘Hellenic Association for the Protection of the Environment and Cultural Heritage’. 23-24-26-27-28 at the ‘Museum of Folk Musical Instruments’.

AUGUST 2004 / ZAPPEIO MEGARON ATHENS. A music composition composed by Theodoros Antoniou during the opening of the art exhibition with works from Efthimios Varlamis under the title ‘Mother Olympias – the power of love’ was presented by a small group with Ancient Greek instruments and was directed by Mr. Panayiotis Stefos.

AUGUST 2004 / VOLOS. A Multi-show ‘Argonauts’. A big production of art events for the Athens Olympics. Production: The Centre of Music Theatre of the town of Volos and ‘Athens 2004’The music was by Dimitrios Maragopoulos and the Czech Theatre Laterna Magica. Lyravlos was one of the music ensembles that participated in this big event.

SEPTEMBER 2004 / Ceremony for the Athens Paralympics at the Olympic Stadium of Athens. Panayiotis Stefos participates with his group ‘Anemos’.  

   

ΑΚΟΥΤΕ ΜΟΥΣΙΚΗ

Historical Sources

Music by Panayiotis Stefos

5th century BC

Euripides: Orest, stasimon no. 1

¯ mp3 (45 s, 540 KB, live)

   

Overture

¯ mp3 (48 s, 580 KB, live)

2nd century BC

Mesomedes: Hymn to a Muse

¯ mp3 (41 s, 508 KB, live)

6th century BC

Anakreon: Arrow

¯ mp3 (75 s, 889 KB, live)

2nd/3rd century BC

Early Christian Hymn to the Holi Trinity

¯ mp3 (35 s, 443 KB, live)

Traditional from Macedonia

Milo mou kokino (My red apple)

¯ mp3 (46 s, 573 KB, live)